Psycholog czy psychiatra? Kto diagnozuje ADHD u dorosłych

Diagnozę psychologiczną ADHD prowadzi psycholog: przeprowadza wywiady, różnicowanie i pisze opinię. Rozpoznanie medyczne stawia i leczenie prowadzi lekarz psychiatra, który opiera się na tej opinii i na własnym badaniu.

Obie role się uzupełniają. Poniżej wyjaśniamy, czym zajmuje się każdy ze specjalistów i od kogo zacząć.

Co robi psycholog

Psycholog prowadzi właściwy proces diagnostyczny. W Klinice ADHD to dwa spotkania po 120 minut z tą samą osobą:

• wywiad kliniczny: historia od dzieciństwa, szkoła, praca, relacje, zdrowie i obecne trudności;
• wywiad DIVA-5: ustrukturyzowane sprawdzenie kryteriów ADHD na przykładach z różnych etapów życia (więcej o DIVA-5);
• diagnostyka różnicowa: sprawdzenie, czy objawów nie wyjaśnia lepiej depresja, lęk, zaburzenia snu, trauma albo inne trudności.

Efektem jest opinia psychologiczna na piśmie z wnioskami i zaleceniami. Diagnozę psychologiczną prowadzą u nas wyłącznie psycholodzy z ukończonymi studiami magisterskimi z psychologii.

Opinia psychologiczna nie jest jednak rozpoznaniem medycznym. Psycholog nie wystawia recept i nie prowadzi leczenia farmakologicznego.

Co robi psychiatra

Psychiatra to lekarz. Na wizycie przegląda opinię psychologiczną, przeprowadza własne badanie psychiatryczne i stawia rozpoznanie. Jeśli są wskazania, proponuje leczenie, w tym leki, omawia ich korzyści i możliwe działania niepożądane i ustala plan kontroli. Leki na ADHD są wydawane na receptę i wymagają regularnych wizyt kontrolnych.

W Klinice ADHD wizyta u psychiatry jest trzecim, opcjonalnym etapem diagnozy. Decydujesz o niej po przeczytaniu opinii. Więcej: wizyty u psychiatry.

Dlaczego potrzebni są obaj

Wywiad w kierunku ADHD u dorosłego wymaga czasu: trzeba przejść przez całe życie i sprawdzić inne możliwe przyczyny. Psycholog ma na to dwa długie spotkania. Lekarz na wizycie może skupić się na rozpoznaniu, zdrowiu somatycznym, lekach i bezpieczeństwie leczenia, bo ma przed sobą rzetelny materiał.

Taki podział nie oznacza dublowania pracy. Oznacza, że każdy specjalista robi to, do czego jest przygotowany. O tym, kto w naszej klinice jest dopuszczony do których zadań, pisze dyrektor operacyjny w tekście kto do czego jest u nas dopuszczony.

Od kogo zacząć

Nie masz diagnozy: zacznij od psychologa, czyli od Spotkania 1 na stronie diagnoza ADHD u dorosłych. Po opinii zdecydujesz, czy chcesz iść do lekarza.

Masz opinię z innej placówki: umów od razu pierwszą wizytę u psychiatry. Jeśli opinia obejmuje wymagane obszary, nie powtarzamy diagnozy; jeśli rażąco od nich odbiega, lekarz może poprosić o pogłębienie diagnostyki psychologicznej. Listę obszarów znajdziesz na stronie przed wizytą.

Chcesz od razu do psychiatry bez diagnozy: możesz, ale pamiętaj, że pierwsza wizyta u psychiatry nie jest diagnozą ADHD. Lekarz może zaproponować najpierw diagnostykę psychologiczną.

Czy sama opinia psychologa wystarczy

To zależy, do czego jej potrzebujesz. Jeśli chcesz zrozumieć swoje trudności i zacząć pracę nad nimi, na przykład w psychoedukacji albo psychoterapii, opinia daje dobry punkt wyjścia. Jeśli rozważasz leki albo potrzebujesz rozpoznania lekarskiego, potrzebna jest wizyta u psychiatry.

Jak wygląda współpraca psychologa i psychiatry

W Klinice ADHD lekarz na Spotkaniu 3 ma przed sobą opinię psychologa, który prowadził oba wywiady. Nie musisz więc opowiadać całej historii od początku: lekarz dopytuje o to, co ważne dla rozpoznania i leczenia, na przykład o zdrowie somatyczne, sen, leki i używki. Jeśli coś w opinii wymaga uzupełnienia, lekarz może o to poprosić.

Po rozpoczęciu leczenia obie role dalej się uzupełniają. Lekarz prowadzi leczenie farmakologiczne i wizyty kontrolne, a psycholog albo psychoterapeuta może pomóc w zmianie nawyków, radzeniu sobie z emocjami i budowaniu codziennych systemów. Opisujemy to na stronie po diagnozie.

A neurolog?

ADHD diagnozuje się w ramach psychologii klinicznej i psychiatrii, a nie neurologii. Lekarz psychiatra może jednak zlecić konsultację neurologiczną albo badania, jeśli chce wykluczyć inne przyczyny objawów.

Najważniejsze w skrócie

Psycholog: wywiady, DIVA-5, różnicowanie, opinia na piśmie. Psychiatra: rozpoznanie medyczne, leczenie, recepty i kontrole. Zaczynasz od psychologa, chyba że masz już opinię z innej placówki. Jak przygotować się do pierwszego spotkania, opisujemy w artykule jak przygotować się do diagnozy ADHD.